Page 187 - Demo

185Sqarim p%u00ebr tem%u00ebnPas Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore n%u00eb vendin ton%u00eb u vendos regjimi komunist, i cili e izoloi Shqip%u00ebrin%u00eb p%u00ebr 50 vjet nga pjesa tjet%u00ebr e bot%u00ebs. %u00c7do fush%u00eb e jet%u00ebs u vu n%u00ebn ndikimin politik dhe ideologjik t%u00eb partis%u00eb komuniste, q%u00eb doli fituese nga lufta. Arti dhe artist%u00ebt nuk mund t%u00eb b%u00ebnin p%u00ebrjashtim nga kjo dhe si rrjedhoj%u00eb u kthyen n%u00eb funksion t%u00eb propagand%u00ebs zyrtare t%u00eb partis%u00eb n%u00eb pushtet.Vepra %u201cZ%u00ebri i mas%u00ebs%u201d, Sali ShijakuP%u00ebrshkrimiP%u00ebrpara se t%u00eb filloni leximin e vepr%u00ebs: Mblidhni t%u00eb dh%u00ebna rreth autorit: ku lindi, kur, edukimi artistik dhe disa nga veprat e tij m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme. Mblidhni t%u00eb dh%u00ebna nga historia: p%u00ebr periudh%u00ebn e socializmit n%u00eb Shqip%u00ebri; p%u00ebr teorin%u00eb komuniste t%u00eb sistemit kolektiv pa pron%u00eb private; p%u00ebr diktatur%u00ebn e proletariatit; p%u00ebr rolin e masave dhe t%u00eb klas%u00ebs pun%u00ebtore n%u00eb shoq%u00ebrin%u00eb e koh%u00ebs; p%u00ebr m%u00ebnyr%u00ebn e jetes%u00ebs; p%u00ebr partin%u00eb e vetme n%u00eb vend etj. K%u00ebrkoni pjes%u00eb nga let%u00ebrsia e asaj periudhe q%u00eb i kushtohen partis%u00eb, masave punonj%u00ebse, klas%u00ebs pun%u00ebtore dhe rolit t%u00eb artistit (m%u00ebsuesi i let%u00ebrsis%u00eb mund t%u2019ju ndihmoj%u00eb p%u00ebr k%u00ebt%u00eb). K%u00ebrkoni fotografi t%u00eb asaj periudhe q%u00eb ilustrojn%u00eb ngjarje, vende, personazhe dhe m%u00ebnyr%u00ebn e tyre t%u00eb jetes%u00ebs. D%u00ebgjoni k%u00ebng%u00eb t%u00eb muzik%u00ebs s%u00eb leht%u00eb shqiptare me tema t%u00eb ndryshme nga puna dhe jeta n%u00eb at%u00eb periudh%u00eb. Mbasi t%u00eb keni nxjerr%u00eb dhe diskutuar mbi k%u00ebto t%u00eb dh%u00ebna, mund t%u00eb p%u00ebrshkruani vepr%u00ebn e artit dhe personazhet q%u00eb shfaqen aty n%u00eb kontekstin e koh%u00ebs.Projekt: Model i leximit nd%u00ebrl%u00ebndor t%u00eb vepr%u00ebs s%u00eb artitArti pamor HistoriLet%u00ebrsiaFotografia Muzika Muzika e leht%u00eb shqiptareFotografi t%u00eb periudh%u00ebs s%u00eb socializmit n%u00eb Shqip%u00ebriVepra letrare t%u00eb autor%u00ebve t%u00eb njohur shqiptar%u00eb t%u00eb k%u00ebsaj periudhePeriudha e socializmit n%u00eb Shqip%u00ebriArti i realizmit socialistAnalizaT%u00eb dh%u00ebnat e mbledhura do t%u2019ju ndihmojn%u00eb p%u00ebr t%u00eb b%u00ebr%u00eb analiz%u00ebn e vepr%u00ebs. Shkollimi dhe vepra e artistit do t%u2019ju ndihmojn%u00eb t%u00eb kuptoni stilin e tij, paraqitjen reale t%u00eb figur%u00ebs n%u00eb kontekstin e ideologjis%u00eb s%u00eb koh%u00ebs, at%u00eb t%u00eb realizmit socialist. Periudha e realizimit t%u00eb vepr%u00ebs do t%u2019ju b%u00ebj%u00eb t%u00eb kuptoni edhe m%u00ebnyr%u00ebn se si %u00ebsht%u00eb zhvilluar stili i artistit dhe se kjo vep%u00ebr i p%u00ebrket pjekuris%u00eb s%u00eb stilit t%u00eb tij. InterpretimiN%u00eb faz%u00ebn e interpretimit, ju do t%u00eb kuptoni q%u00eb artisti ka qen%u00eb pjes%u00eb e realitetit t%u00eb asaj kohe dhe n%u00eb vepr%u00ebn e tij ka pasqyruar ideologjin%u00eb e saj. Pun%u00ebtori n%u00eb studion e artistit, i vendosur n%u00eb qend%u00ebr t%u00eb tablos%u00eb, na tregon r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e k%u00ebsaj figure n%u00eb at%u00eb sistem, madje aq sa t%u00eb nd%u00ebrhyj%u00eb edhe n%u00eb lirin%u00eb e artistit n%u00ebp%u00ebrmjet Fig. 1. Sali Shijaku, %u201cZ%u00ebri i Mas%u00ebs%u201d, 1974